Örgütlenme Stratejilerindeki Aşamacılık ve Parçacılık
Leninizm'in çarpık ve partikülize bir içerikle coğrafyamızdaki yorumu olan evrimcilik, aşamacılık ve parçacılık anlayışı daha çok Lenin ve Bolşeviklerin sürekli, ısrarlı, dinamik ve diyalektik partileşme mücadelesi verdiği koşullarda onun partileşme stratejileri üzerine yaptığı yorumları zaman, mekân, durum, ihtiyaç, öncelik deneyimin orjinalitesi gözetmeden; sadece kendi grupsal duruşuna tarihsel meşruiyet dayanakları arayan cımbızlama yöntemini kullanan, Devrimci ve Marksist Hareketimize kendi öznelliğinin dayatması olan anlayış Komünistlerin Birliği mücadelesine en büyük zararı vermektedir.
Partileşme süreçlerini 1. aşama - 2. aşama, kuruluş evresi, yeni evre, "Kitlesini Arayan Parti" vs. şekilde formüle eden yaklaşımlar, aslında, hareketimize kendi politik-örgütsel öznel konumlarını dayatma girişiminin uzantılarıdır.
Özünde propaganda çevrelerinin özgül koşullarını gelişen işçi sınıfı hareketinin politik eylemliğinin önüne koyan Plekhanov'un açılımlarını ve Rusya coğrafyasının o zamanki sınıflar mücadelesi biçimlerini aşama aşama tanımlayan ve evrimciliğe kayan anlayışları mahkûm etmek için ve özünde esas mesele olan gruplar çağını kapatıp komünistlerin partili birliğini sağlamaya dönük olarak Lenin büyük ideolojik teorik-politik-örgütsel uğraşlar vermiştir.
Bugün coğrafyamızda kendi hareketinin hüsnüne âşık durumundan yola çıkarak kendi partileşme mücadelelerini aşamalara bölen ve evrimci bir anlayışla kendi hareketlerini-stratejilerini genel sınıflar savaşımının kendi hâlindeki gelişimine bağlayan onlarca dar grupçu hizipleri sayabiliriz. Coğrafyamızdaki Devrimci ve Marksist Hareketimizi bütünlüklü kavrayamayan ya da hareketimizin geneline proje üretme derdi olmayan grup, çevre ve örgütlerin genel partileşme stratejisidir, bu aşamacılık ve parçacılık anlayışı.
Hareketimizi salt öznel kendi bakış açısından değerlendiren bu yaklaşımlar kendi dışındaki hareketle âdeta rekabet hâlinde olarak, diyalektik bileşik ve çelişkili gelişmeyi senteze kavuşturma mücadelesini dışlayarak, tarihsel diyalektik materyalist felsefi anlayıştan uzaklaşarak idealar âlemine dalmaktadır. Diyalektiğin bir ucunu öldürerek, dondurarak gerçekleştirilen bu örgütlenme stratejileri özünde Marksizm dışına düşmüştür.
Bu durum Bolşevik Parti Tarihini yaygın öğretimin bir tarih kitabı gibi okuyan anlayışların Marksizm'i kaba algılayışlarını açığa vurmaktadır.
Örn. İşçi sınıfının devrimci bir kalkışmanın arifesinde olduğu koşullarda "Biz henüz bu kalkışmaya hazır değiliz henüz propaganda çevre- siyiz" gibi değerlendirmelerle hareketin dışına çıkan ya da tam tersi olarak da yine kendi konumundan hareketle bu kalkışma hareketlerinde kendi hizbini bu hareketin politik ortamına bir kaşıkta biz daldıralım mantığıyla kendi hiziplerini hemencecik parti ilan eden eğilimleri gördük. 1970-15/16 Haziranlar, 1989-Bahar Eylemlilikleri bu sürece çok özgün örnekler oluşturur. Bu süreçler ve benzeri süreçlerin akabinde hemen "Kitlesini Arayan Parti" türünden kendiliğindenci teoriler üretilmiştir.
Hareketimizin kendine müslüman, narsist, evrimci, aşamacı ve parçacı dolayısıyla da ölü diyalektik algılamaları hâlâ aşılamamıştır ve bu anlamda Komünistlerin Birliği mücadelesine büyük darbeler vurmaktadır.
Bu anlamda coğrafyamızdaki sınıf karşıtlıklarının derinleştiği bir evredeyiz. Çok acilen Tüm Devrimci ve Marksist Hareketimize genel bakan ve hiçbir komünist nüveyi dışarıda bırakmayacak bütünlüklü partileşme stratejilerine ihtiyacımız vardır.
Sosyal-sınıfsal mücadelenin zengin ve özgün olanaklarını kendi aşamacı anlayışımızın dar kalıplarına sıkıştırmak demek olan eski stratejilerimizi yeniden sorgulamanın zamanı gelmiştir.
Ancak her tarihsel sıçrama evresinde olduğu gibi yine hareketimiz önemli sorunlara hazır reçeteler hazırlamakla uğraşmaktadır. Devrimci ve Marksist Hareketimizin içinde bulunduğu bu en geri noktanın, daha gerisi olmayan artık yeni bir basamağa sıçramanın elzem olduğu dönemde Yeni Tipte Parti, ancak ve ancak hareketimizi bütünlüklü gören ve onun ihtiyaçlarına cevap olabilecek Yeni Tipte Partileşme Stratejilerinin üzerine oturtulmalıdır...
Saflarımızdaki örgütsel öznel idealizm teorik olarak ilk ve en önemli mücadele zeminlerinden biridir. Bunu teorik olarak başarmanın yanında sosyal-siyasal pratikte geçerliliklerini de örmek gerekir. Örneğin Sınıf İdeolojisi'ne tam olarak hâkim olduğunu söyleyen bir çevre, aslında sınıfın içinde değilse onun konumu idealizmdir. İşte aşamacılık tam da burada devreye giriyor. Çevreler ve gruplar kendi öznel biçimlerinin işçi sınıfını kavramadığını bildikleri için "şu an sınıf bilinçli kadroları kazanacağız, daha sonra sınıfı örgütleyeceğiz" biçimindeki Leninist örgütlenmenin temel abc'si olan bu yaklaşımı nedeninden soyutlayarak algılıyorlar. Bu konuda Marksizm'i tamamen tepetaklak algılayarak Marx-Engels'in karşısına Lenin'i koyarak konuyu sadece örgütlenme sosyolojisi bağlamında algılamışlardır.
En basit örgütlenme bir çeşit amaç birliğidir. Bu örgütlenmeyi oluşturan ana çekirdek, doğal olarak amaca bütün hayatıyla daha fazla bağlanmış, daha dar bir grup çerçevesinde somutlaşır. Genel örgütlenme sosyolojisinin abc'si budur. Lenin'in başardığı, bu örgütlenme yönteminin abc'sini Marksizm ve işçi sınıfı ayracından geçirmesidir. İşçi sınıfını sosyal bir katman olmanın ötesinde politik bir sınıf olarak tanımlayan Marksizm, onun siyasal bilincini kendi pratik eylemliği içinde edineceğini vurgulamıştır; ancak bu tespitin kendiliğindenci bir bakışla yorumlanmasının karşısına Leninist Parti öğretisini ve işçi sınıfının bilinçlenme düzeyinde onun Sınıf Partisinin işlevini koymuştur. Partinin yine Marksizm dışı yorumu olan iradeci, ikâmeci, işçi sınıfını dışlayan algılayışının karşısına, İşçi sınıfının pratik eylemliliğini koyarak bu iki süreci birbirine kopmaz bir biçimde bağlamıştır.
Şimdi "şu an sınıf bilinçli kadroları kazanacağız, daha sonra sınıfı örgütleyeceğiz" düşüncesini salt bu düzlemde ortaya koyduğumuzda ve bu anlayışı teori alanına taşıdığımızda, bu anlayışın sosyolojik yorumunun ne kadar evrimci ve aşamacı olduğunu daha iyi anlamış oluruz. Sol'umuz kendilerine 1. aşama ve 2. aşama gibi idealist, Marksizm'e uymayan bir teori icadediyor ve bu teori ideolojik anlamda kalıcı oluyor. Bunun ötesinde Sol'un birbirine karşı tepetaklak ayrım noktaları olan kırmızıçizgilere dönüşüyor. Bu algı ile işçi sınıfını konumlandıran- lar, gelişen nesnel dinamiklerin itkisi sonucu gerçekten de Devrimci ve Marksist Sol'un sınıfı örgütlemesinin olanakları açıldığında ise sınıfta kalmaları gayet doğaldır. Bu sefer stratejileri, gelişen sınıf hareketine bir kaşıkta kendilerinin daldırmasının ötesine gidemiyor.
Diyalektik olarak içinde bulunduğumuz zaman-mekân boyutunda nesnel zemin: Geçmişin ve (Devrimci İradeyi de koyarsak) geleceğin diyalektik bütünlüğüdür. Yani geçmiş ve geleceğin sentezidir. Bu durum aşamacılık gibi anlayışların dar kalıplarına sığdırılamaz. Toplumsal yasaların diyalektik materyalist işleyişine göre bu da zaten mümkün değildir. Yani bir evre ya da aşama değildir. O nesnellik süreklilik arz eden, değişken ve dinamik bir biçimdir. Ancak onun hareket eğilimlerini bilirsek ona yön verebiliriz. Ayrıca bu yön verme sürecine de ha- zırsak ve o hareketin içindeysek...
Bu bağlamda 100 yıllık sınıflar mücadelesi tarihimize baktığımızda sorunu: Hatlarımızın "örgütler anarşisi" konumunda, dağınık hâldeki kadroların birleştirilmesine koşut olarak işçi sınıfının içindeki ileri unsurları kazanmak olarak ortaya koyduğumuzda Marksizm-Leninizm algılamalarını ayakları üzerine oturtabiliriz. Ancak bu yolla işçi sınıfının bütünü içinde devrimci yasallık ve sosyal meşruiyet kazanmış oluruz.
Marksizm-Leninizm bütünlüklü bir algılama yöntemidir. Marksist analizi politik içeriğinden soyutlayarak salt kelime anlamı ile, yapısal analiz gibi yöntemlerle Frankfurt Okulu çizgisine indirgerseniz, buradan postmodernizme uygun bir teori çerçevesi olan parçacılığa varırsınız. Diyalektik yöntem tek başına ele alındığında bütünsel bir algılayış yöntemini binlerce parçaya ayırabilir. Çünkü nesnenin hareket hâlindeki ilişkilerini inceler. Ancak diyalektik tarihsel felsefî materyalizm yöntemi hareket halindeki nesnenin kendisini değil de nesnelerin karşılıklı ilişkilerinden doğan hareketinin kendisini mercek altına yatırır.
Örneğin: Lenin'in "Sol Komünizm Bir Çocukluk Hastalığı" (tam doğru adıyla Komünizmde "Solcu" Çocukluk Hastalığı. Katkı: Stalin Arşivi) broşürü incelenirken, kesinlikle göz önünde bulundurulması gereken tarihsel arka plan, devrimini gerçekleştirmiş geri üretim koşullarındaki Sovyet proleterlerinin Ekim Devrimi'nin deneyimlerini Dünya Komünist Hareketine anlatmaktır. Ekim Devrimi'nin kazandığı mevzii ile kitleselleşme ve yayılma olanakları bulan Dünya Komünist Hareketinin içindeki ayrıksı, parçacı ve grupçu yaklaşımları izole etmektir. Bu deneyimi evrenselleştirmek ve en önemlisi Dünya Komünist Hareketindeki, kitle hareketlerinden kopma ve marjinalleşme eğilimini teşhis mümkünse tedavi etmektir. Bu anlamda Bolşevik Partisi öncelikle sağ oportünizme vurarak sınıfın öncü müfrezesiyle bütünleşmiş; daha sonra hareketi dar grup derekesinde boğacak sol komünizmle mücadele ederek kitlelerle buluşmuştur.
Bu tarihsel-sınıfsal mücadeleyi Dünya Komünist Hareketine refere ederken ise, tarihsel analizin ve insanın algılama yöntemi olarak tarihsel dönüm noktalarının vurgulanması için süreç, kendi içinde birbiriyle diyalektik olarak bağlı aşamalara ayrılarak anlatılmıştır. İçinde var olunan nesnel süreçlerin analizini, yani somut koşulların somut analizini yaparak o dönemde nasıl mücadele edilmesi gerektiğinin hattını çizmiştir. Yani Bolşevik Parti'nin geçirdiği aşamaları değil; hangi sorunlara karşı nasıl çözüm yöntemi getirdiğini mutlaklaştırmış, bu tutumu evrenselleştirmiştir.
"Bu noktada bir de Stalin'in 'Parti....1. dönemde [aşama demiyor] .... 'kitle ajitasyonu örgütüdür.' [Noktalar cümlenin akışı içindeki diğer kelimeleri ifade ediyor. Bu anlamda tam da cımbızlama yöntemi] şeklindeki tespiti üzerinde durmak istiyoruz. Hem birinci dönemde çalışmanın esas biçimi propagandadır (bu anlamda parti bir propaganda örgütüdür); hem 'ajitas- yon örgütüdür' tespiti birbiriyle çelişen tespitler değil midir? Bu çelişmenin açıklaması nedir?
ilk bakışta çelişmeli görünen bu tespitler, gerçekte hiç de çelişmeli değildir. Şöyle ki, bu iki tespit de göreliliklerin ayrı kurulduğu bağıntıda yapılan tespitlerdir. Partinin 1. dönemde 'kitle ajitasyonu örgütü' olduğu tespitini Stalin, genel bir tespit olarak değil, yalnızca bir bağıntıda; 'kitle ajitasyonu örgütü' ile 'kitle eylemi örgütü'nü karşı karşıya koyup göreliliği bunlar arasında kurduğu bir bağıntıda yapmaktadır." ([ ] içindeki ibareler bana ait. Alıntı: Bolşevik Parti İnşa Öğretisi Üzerine, H. Yeşil, Dönüşüm Yayınları. s.118).
Bu alıntıda gördüğümüz tarihsel analiz değil; anlam bilgisi ve yapısalcı analizdir. İşte kendi konumunu teorileştirmenin, parçacılığın geldiği en uç nokta. Paragraflar üzerine cımbızlama yöntemiyle kurulan teorilerin, ustaları diyalektik olarak bin parçaya böldüğünü görüyoruz. Kitapta bu anlamda yapılan tespitlerden tonlarca vardır. Bu alıntıyı almamın herhangi bir özel anlamı da yoktur. Konuyu çok iyi örneklediği için buradan alıntı yaptım. Kitapta konuyu daha da iyi anlatan pasajlar da vardır. Ancak bu yayını yapan çevre kesinlikle hareketimiz içindeki kötü örneklerden değildir. Onlar Proleter Devrimcisi olmaya çalışıyorlar. Ama hangimiz sınıflar mücadelesi yolunda çamlar devirmedik ki.
"...Marksist-Lerıirıist partiyi öncelikle ve esas olarak işçi sınıfı hareketiyle bağ, bu bağın seviyesi üzerinden belirlemedir. Bu sapmanın savunucuları için Marksist-Leninist partinin bir tek bilimsel tanımı vardır İŞÇİ SINIFI HAREKETİYLE SOSYALİZMİN BİRLİĞİ. Bunun olmadığı yerde, partiden söz etmek yanlıştır. Antileninizmdir.
Bu iddiaları ileri sürenler, işçi sınıfıyla birleştirmek istedikleri "sosyalizm" konusunda her biri ayrı telden çalmasına rağmen, Marksist partiyi, onun işçi sınıfıyla bağı üzerinden, o bağın seviyesi üzerinden tanımlama konusunda birleşmektedirler.
Bu sapmanın savunucuları Marksist bir partinin, gelişmesinin/inşasının çeşitli dönemlerinde değişikliğe uğradığını; işçi sınıfıyla sosyalizmin birleşmesinin seviyesinin sürekli değiştiğini ve parti tanımını bu bağın seviyesi üzerinden yapmaya kalkmanın Lenin'i Stalin'i çarpıtmak olduğunu görmüyor veya bilinçli olarak görmek istemiyorlar.
Sonuç olarak bunların en azından bir bölümü, pratik çözüm olarak parti öncesi bir çevrecilik dönemi yaşanmasının zorunlu olduğu anlamına gelen bir teori ve uygulamanın savunuculuğunda konakladılar.
Partinin Stalin tarafından sayılan birçok özelliğinin [Burada bahsedilen aşamacılık olsa gerek çünkü öyle algılamışlar] böyle bir çevre içinde uygulanması 'normal'dir. Çünkü 'zaten parti değiliz ki' özürü vardır. Bunla parti ismi ve iddiasından [parti bir isim ve iddia değildir. Parti cismi somut bir varlıktır] vazgeçmek ya da bunu ileri sürmemekle sorunu çözümleyeceklerini sananlardır. Bu, yanlış bir parti anlayışının, partinin bir süreç olduğunu kavramayan bir anlayışın ürünüdür.
Görüşümüze göre, Marksist-Leninist parti adlandırmasını kullanmak için yeterli önşart, Sosyalizmi işçi sınıfı hareketi içine taşıma gerekliliğini kavramış ve bu yönde çalışan, Marksist-Leninist bir parti olmadan devrimi gerçekleştirme ve kesintisiz sürdürmenin mümkün olmadığını kavramış, Mark- sist-Leninist bilimi belli ölçülerde kavramış az sayıda öncü devrimci unsurun Marksist-Leninistin varlığıdır. Açıktır ki, böyle unsurların kurduklarını ilan ettikleri parti, kurulduğu sırada henüz kitlelere önderlik edecek durumda değildir. Burada, kuruluş ilanı bir anlamda, yalnızca bir amacın, hedefin ifadesi, bir savaş ilanıdır..." (Bolşevik Parti İnşa Öğretisi Üzerine, H. Yeşil, Dönüşüm Yayınları, s.121-122).
Komünist Parti devrimci yasallığını ve sosyal meşruiyetini sosyalizme tam hâkimiyet ve işçi sınıfı hareketinden alır. Ancak İşçi Sınıfı Partisi olmanın koşulu olarak hem işçi sınıfı hareketini hem de sosyalist hareketi salt birleştirmeyi değil, onların kendi içinde de birliğini PARTİ olarak görmek gerekir. Bu tespit Tüm Türkiye gibi bir algıyla ele alındığında yukarıdaki alıntıda bahsedilen çevrecilik iddialarını aşar. Bu dönüm noktası tabiî ki süreç işidir. Ve belli durakları imler ancak bu hiçbir şekilde aşamacılık olarak algılanmamalıdır.
Ama yukarıdaki alıntıda görülüyor ki bu kitabın yazarları bir niyeti, bir amacı, bir hedefi parti olabilmenin asgari şartı olarak görüp Mark- sizm-Leninizm dışına çıkıyorlar. Bu anlayış Leninist Partiyi bir sosyolojik partileşme biçimi olarak algılayıp onu postmodernizmin güvenli ellerine teslim etmeye varabilir. Bu anlamda bizim eleştirimiz bir uyarı mahiyetindedir. Onların görüşüne göre coğrafyamızda hepsi sosyalizmi (kendi anladıkları sosyalizmi) işçi sınıfına taşıma amacını dillendiren 61 adet "illegal", komünist parti vardır! Bir ülkede Enternasyonalist mücadele ve sınıflar mücadelesi göstermiştir ki, ülke coğrafyası içinde bir tane meşru ve sınıflar mücadelesi yasallıklarına uygun Komünist Partisi olabilir.
Şimdi ikinci konuya gelelim: RSDİP sayılarının en az olduğu dönemde (1905 yenilgisi) bile sosyalist hareketi tek parti çatısı altında tutabilmiş- tir. Yani fiziki olarak bir birlik partisidir. İçinde Menşeviklik-Bolşeviklik gibi bir ayrım olmasına rağmen; ki bu ayrımda siyasal-sosyal devrim sürecinin kendisini nesnel olarak dayattığı sürece denk gelmiştir. Coğrafyamızın Devrimci ve Marksist Kadroları bu sürece şu an için çok uzaktır.
İkinci olarak RSDİP en dar kadrolaşma düzeyinde bile işçi sınıfı hareketiyle ciddî bir organik ilişki içerisindedir. Bu ilişkiyi kitle hareketine dönüştürme olanaklarından yoksun olmalarına rağmen; ki bu süreçte Rusya burjuvazisinin baskısından kaynaklanmaktadır. Bu baskı koşullarında özgür tartışmayı yürütebilmeleri (illegal çalışma koşullarını) işçi sınıfı ile olan organik ilişkileri nedeniyledir.
Üçüncü olgu olarak bu kitabın yazarları buz gibi de parçacılığı sa- vunmaktalar, çevrecilikle suçladıkları yapılarla Parti inşası konusunda ya 1. aşamayı anlamadan komünistlerin birliği görevini atlayarak ve kendilerinden başka komünist görmeyerek ya da hiçbir zaman varamayacakları varış yolları belirsiz olduğu ölçüde kendiliğindenci bir 2. aşama gibi formülasyon üreterek çevrecilik boyutlarını kırmayı yarına ertelemiş bir grupçuluk ideolojisi yoluyla eleştirdikleri çevrelerle benzeşmektedirler.
Anlaşılan odur ki, bu çevre Bolşevik Parti tarihini dinamik, hareket eden bir unsur olarak değil de şematik olarak algılamışlardır. Ayrıca Lenin'in Sol Komünizm ve Stalin'in bu konudaki tekrar vurgularını anlayamamış, doğru okuyamamışlardır. O zaman biz soruyoruz. İşçi sınıfının ve onun öncüsü iddalı yapıların sosyal şovenizmini nasıl izole edeceksiniz? Hareketimizi bu tip çevre anlayışlarından kurtararak nasıl birlik zeminine getireceksiniz? Hareketimiz içindeki kitlelerle buluşmayı engelleyen çocukluk hastalıklarıyla nasıl mücadele edeceksiniz?
Çevrecilik, grupçuluk kötü bir hastalıktır ve ne yazık ki, Sosyalist Sol'umuz bu hastalığa fena hâlde tutulmuştur. Sol Komünizm'de Lenin ne diyor: İlk önce sağ oportünizmle mücadele edip işçi sınıfının ileri unsurlarını kazanarak, daha sonra da sol oportünizmle mücadele edip kitleleri kazanarak bu hastalıktan kurtulunulabilir. Bunun için esas ve temel görev Sosyalist Sol'u kendi içinde birleştirmektir. RSDİP süreci birlik kongreleriyle bunu başarmıştır.
Yeniden vurgulamakta yarar var, en kötü örnek yayınlarından alıntı yaptığımız bu çevre değildir. Onların hastalığı Marksizm'i tenzilatlı öğrenmektir. Aynı kitabın 120-121-122. sayfalarında sonuç mahiyetinde belirlenen görüşlerin bir çoğuna katılınabilinir. Dahası bu çevreyle Komünistlerin Birliğini sözde kabul edenlere karşı mücadelede ittifak ya- pılabilinir. Bu kitapta bahsedilen içinde bulunulan dönemin komünistlerin önüne çıkardığı sorunları algılamak açısından aşama, evre tespiti değildir.
Tarihsel bir tespit biçimi ve bu tespitten çıkarılan dersler olan "Sol KomCınizrr/'in dondurulmuş aşamalar türünden (daha da açayım partinin doğrusal büyümesi mi? yoksa yatay büyümesi mi? Genç kuşaklar bu konuya oldukça yabancıdır) bir teoriselleştirme girişimine kurban edilmesidir. Bu anlayışta grupçu bakış açısından kaynaklanmaktadır. Yoksa "Sol Komünizmi 6e belirlendiği gibi bu tutum en büyük tehlike de değildir.
Asıl büyük tehlike Komünistlerin Birliği yolunda büyük engeller çıkaran hareketi parçalı konumunda tutan anlayışlardır. Bu anlayış herkes kendi dükkânında, grubunda, örgütünde; partisinde burjuvaziye karşı savaşsın, en öne çıkan Sol'u da birleştirir mantığıdır. Bu mantık kendili- ğindenciliğin dar grup kültünün haz verici rahatlığıdır. Politik orgazmdır. Ve nihayetinde Marksizm'i porstmodernizme kurban etme girişimidir.
Kitaplarına eleştirel katkı getirdiğimiz arkadaşlar bunlardan değildir. Proleter Devrimci olmaya çalışmaktadırlar. Ama Marksizmin yorumu, pratikte yeniden üretimini diyalektik, materyalist, felsefî bütünlük içinde doğru okuyamazlarsa bunlara benzemeleri an meselesidir. Kendi tanımladıkları 1. aşamada parti kendini çalışmasının merkezine koyar saptamasından hareketle "Bizim Komünistlerin Birliği gibi bir sorunumuz yok" tespiti yaparak da Leninizm'i baş aşağı tepetaklak algılayanların saflarına katılabilirler. Komünistlerin her zaman için, bütün dönemlerde, parti inşaasının ve mücadelesinin bütün dönemlerinde Komünistlerin Birliği gibi bir derdi vardır.
Bahsi geçen kitapta, Sol Komünizm Parti inşaasının aşamalarını anlatan pasajların dışında çok az ele alınmış. Oysa Stalin partinin gelişiminin evreleri ve bir komünist partisinin nitelikleri konusundaki görüşlerini büyük ölçüde ve haklı olarak bu esere dayandırıyor. Çocukluk Hastalığı kitabında Komünistlerin Birliği, grup partilerine karşı sınıf partisinin oluşturulması şeklinde mükemmel olarak tanımlanmış. Zaten Komünist Parti tanımı gereği Komünistlerin Örgütlü Birliği, işçi sınıfının örgütlenmesinin bu anlamda en yüksek biçimi demektir. Kitapta bu temel meseleyi es geçmelerinin nedeni hareketimiz içinde sağlıklı gelişim sergileyen Devrimci ve Marksist Kadro eğilimlerini görmemeleri ve nihayetinde kendi hüsnüne âşık olarak diğer gruplarla "bizden başka komünist yok" düşüncesinde birleşmeleridir.
Lenin Sol Komünizm'öe açık olarak şöyle yazıyor: "... İşçi hareketine bütün katılanların, Sovyetler iktidarının ve proletarya diktatörlüğünün bütün içten ve güvenilir taraftarlarının tek bir parti içinde birleşmelerine, yakın bir gelecekte gerekli ve kaçınılmaz olan böyle bir kaynaşma..."
"Kimileri, özellikle bir türlü gerçekleşmemiş liderlik iddiaları olanlar, (eğer proleter disiplinden ve "kendi kendilerine karşı saygıdan"yoksun iseler) uzun süre hatalarında direnebilirler; işçi yığınlarına gelince, zamanı geldiğinde onlar, Sovyet düzenini, proleter iktidarını kuracak yetenekte tek bir parti içinde, bütün içten komünistlerle birlikte kendi birliklerini kolayca ve hızla kuracaklardır."
Sol Komünizmin coğrafyamızda genel olarak iki türlü okuması mevcuttur. Birincisi Sol Komünizm'e yalnızca Ne Yapmalı penceresinden bakanlar; ikinci olarak Ne Yapmalı'y\ unutup Sol Komünizm ile Ne Yapmalı'y\ karşı karşıya koyanlar.
Birincileri, her örgütlenme girişimi gibi, politik arenaya gözlerini açan grup ve çevrelerin daha yolun başında önlerine çıkan sorunda (örgütlenme) Ne Yapmalı'yı sosyolojik bir yaklaşım olarak algılayarak bu tutumlarını sürdürürler. Nicelikleri biraz arttığında ise örgütlenmenin ikinci aşamasına geçtiklerini varsayıp Sol Komünizm'\ gündeme alarak örgütlenmelerinin ikinci aşamasında olduklarını varsayarlar. Ama henüz işçi sınıfı kitleleriyle buluşamadıkları için Sol Komünizm'\ Ne Yapmalı gibi okuyup. Hatlarındaki evrimci, aşamacı ve parçacı tarzı sürdürüp grup ve çevre konumlarını süreklileştirirler.
İkincileri ise birincilere oranla daha fazla kitleselleştiklerinden ve kit- leselleşme onlara daha fazla kitleselleşme imkânı verdiğinden, kitleselli- ğin engeli gördükleri illegal örgütleri tasfiye etmenin gerekçesi olarak Sol Komünizmi raftan indirip; Ne Yapmalı'y\ rafa kaldırarak akılları sıra Ne Yapmalı ile Sol Komünizm'\ vuruştururlar. TDKP tasfiyesi örneği gibi.
İki anlayış da Ne Yapmalı'dan Sol Komünizm'e varan sürecin bütünselliği ve birbirini dışlamazlığı olan Sınıf Partisi kavramını unuturlar. Tersten iki görüşte aşamacılıkta, evrimcilikte ve parçacılıkta buluşurlar. Ne diyelim yolları açık olsun...
Zorunlu bir karşılaştırma: Postmodernizm özellikle üretimde şekillenen postfordist üretim biçiminin üstyapısal bir yansımasıdır. Sovyetlerin varlığı nedeniyle doyuma ulaşan ve sıkışan piyasa dinamiklerinde sermayenin yeniden üretilme biçimi olan postfordist üretim. Postmodernizmle derinleşerek, artı kitle iletişimin modern olanaklarıyla donanarak talep yaratma süreçlerini işletmiştir. Bu durumda sıkışan piyasa koşullarında artan rekabet teknoloji kullanımını derinleştirmiş, bitimsiz talep yaratma imkânlarıyla derinleşen piyasa mal üretimi için daha esnek bir üretim ilişkileri ağı makineleşmenin artmasıyla sermayenin yeniden üretimini sağlayabilmiştir. Koşut olarak talepteki her değişim üretim alanına yansıtabilmiştir. Bu durum artı-değerin nispi oranını teknoloji lehine bozmuş, piyasa-pazar koşullarının darlığı nedeniyle ayakları üzerinde bir konumdur. Sovyetlerin, Halk Demokrasilerinin çözülmesiyle piyasa-pazar olanakları genişlemiş, Çin ile rekabet teknolojiyle birleştirilmiş artı-değer sömürüsünün büyük fabrikalarda işçilerin toplanması gerçeğini yeniden gündeme getirmiştir. Denge, postmodernizm aleyhine bozulmuştur. Postmodernizm çok kısa bir süreç içinde tarihin çöplüğüne gömülecektir.
Altyapıda olan değişimin üstyapıya yansıması çoğu zaman uzun ve sancılı bir dönemi kapsar. Postmodernizm, tarihsel algıda bütünlüğü parçalamış, tıpkı üretim alanında olduğu gibi dünya kültürünün çeşitli unsurlarını ve üretimlerini eklektik bir biçimde kendine bağlamış. Tarihsel bağlamın koparılması tepetaklak duruşuyla onlarca teoriyi üretmiş fakat hiçbiri sosyal-siyasal gerçekliği bütünüyle kapsamadıkları gibi o gerçekliğin bütünlüklü algılarının oluşmasını engellemiştir. Postmo- dernizmin binlerce yorumunda sosyal-gerçekliğin sadece bir bölümü öne çıkartılmış onların birlikte diyalektik bütünlüğü koparılmıştır.
Postmodernizm çağı üretim alanında sermayenin merkeze toplanmasını derinleştirdiği gibi kültür alanında da hâkim Batı felsefesinin değişmezliğini ve mutlak doğruluğunun propagandasını yaygınlaştır- mış ve gerçekliği bu anlamda gizlemiştir. Ancak oyun bozulmaktadır.
Türkiye'de ise kendi tarihsel gelişmesinin geçliği ve eşitsiz-birleşik gelişme dinamikleri nedeniyle üretimde teknoloji yoğun bir üretim biçimi yerine parça başı iş ön plana çıkmış. Kültürde ise postmodernizmin yoz ve kozmopolit ürünlerinin daha kötü kopyaları ülkeye taşınmıştır. Bu anlamda parçacılık ve aşamacılık bu dönemin temel karakteristiğidir.
Aynı biçimde hatlarımızdaki parçacılığın ve aşamacılığın gelişiminin kesinlikle feyz aldığı alan bu tepetaklak yürüyen postmodern dünya algısıdır. Ancak bu alanda da oyun bozulmaktadır. Örgütler hep kendi konumlarını Devrimci ve Marksist Hareketimize giydirmeye çalışmışlardır. Bu anlayış genel itibariyle kaynağını postmodernizm evresinden almaktadır. "Marksizm'in belli bir yönünün -bu örnekte parti inşa öğretisinin- benzer nitelikteki gruplarda hiç de az rastlanmayan bu tarz bir karikatürleştirilmesinin, kabalaştırılmasının kaynağını her şeyden önce bir yorumlama hatasında değil de bu öğretinin en dar grup perspektifine sığdırılmaya çalışılmasında aramak gerekir." 10 Eylül 1920 TKP ve Günümüzde Komünist Hareketin Hayatî Sorunları Forum'u Kitabı, Stalin Arşivi-Komünist Bakış Kolektifinin Forum Değerlendirmesinden, (Kitap henüz baskıdadır.)
Oyunu bozacak olan anlayış gerçekten Komünistlerin Birliğini gerçekleştirmeye dönük projelerin -siyasal sosyal pratikte sınanması ve birbirleriyle yaklaşması olacaktır.
Propagandacının Not Defteri:
Bazı Parçacı Görüşler ve Ağızlarının Paylan
"En kötü örgüt örgütsüzlükten iyidir!"
En kötü örgüt, en kötü örgüttür. Daha fazlası değil. Komünistler öncelikle kendi hayatlarını örgütlemelidir. "Komünistlerin Birliği gereklidir ama mümkün değildir!"
Devrimci ve Marksist Kadro olanlar için gerekli olan mümkün olması gerekendir. Gereklilik ve mümkünlük devrimci iradede bütünleşir. "Komünistler tabanda birleşir!"
Sendikalar, kitle örgütleri, dernekler...vs. tabanda birleşir. Komünistler devrimci oturum disiplinleri uzantısında, Konferans, Kurultay, Kongre süreçleri sonrasında Parti Birliği yoluyla aralarında birleşirler. "Türkiye'de işçi sınıfı hareketi gericidir. Sendikalar oportünisttir!"
İşçi sınıfı hareketi politik bir sınıf olarak kendi hareketi koşullarındadır. Onların bu konumlarının en ileri örgütlü biçimi sendikalardır. İşçi sınıfını kendisi için sınıf olmaya onun Sınıf Parti'si taşır. Bu anlamda işçi sınıfının geriliği ve sendikalarının oportünistliği konusu o ülkedeki sosyalist, komünist hareketin geriliğini vurgular. "Varoşlarda Birleşelim Alanlarda Devleşelim!"
Devrimci ve Marksist Kadroların esas örgütlenme kitlesi ve alanı işçi sınıfı ve modern üretim yapan alanlardır. İş yerlerindeki örgütlülükler, işçi sınıfının yaşadığı alanlardaki örgütlülüklerle buluşturulup, birleştirilmesini gerekli kılıyor. Proletaryanın üretim alanındaki örgütlenmesi ile yaşadığı alandaki örgütlülüğünü birleştirmeyi temel almayan bir örgütlenmenin geleceği olamaz. Varoşlar lümpen proletaryayı ve yarı-proleterleri imler. Lümpen proletarya süreç içinde eğitilerek ve zamanla işçi sınıfının bir müttefiki olabilir. Ancak esas alan olamaz; hele İşçi Sınıfının Devrimci Partisinin yokluğu koşullarında lümpen proletarya ile ancak barda bira içmeye gidilebilir. "Kitlesini Arayan Parti"
Komünist Parti kitlesiyle bir bütündür. O kitlesini aramaz. Onun kitlesi işçi sınıfıdır. Ve ek olarak bağlaşıklarıdır. Özellikle kitle arayışlarını Marksizm dışı bir söylemle ezilencilik derekesine indirgeyenler, "Postmo- dernizm çağında" parçacılık anlayışlarına kendilerini kaptırmıştır. Onlar hep en kolay örgütlenebileceklerini düşündükleri sosyolojik emekçi halk katmanlarından herhangi bir parçayı seçer, bütünü görmezler. Bu tip kitle arayışları Marksizm dışıdır.
"15/16 Haziran Hareketi kendiliğindenci bir hareketti!."
15/16 Haziran Hareketi kendinde sınıf olma konumunu aşmış kendisi için sınıf olma konumuna varmıştır. İşçi sınıfının sendikal ve siyasal birliği davasını sosyal-pratikteki bütünleştirici yöntem ve talepleriyle kanıtlamıştır. Ondaki bu iradeyi ve kütleyi seferber eden nüvelerin çalışmasını inkâr ederek kendiliğindenci diye yaftalayanlar, aslında bilimsel öğretiyi çarpıtarak kendi kendiliğin- denciliklerini gizlemeye çalışmaktadır.
16 Mayıs 2007
